Staffordshire oatcakes

Czym jest

Staffordshire oatcakes to nie twarde, kruche herbatniki, jakie często spotyka się w szkockich piekarniach. To miękkie, wiotkie placki, mniej więcej wielkości talerza obiadowego, zrobione z drożdżowego ciasta owsianego, mąki, mleka i wody. Mieszanka odstawiana jest do fermentacji, aż zacznie bąbelkować, a następnie wylewana na gorącą płytę, gdzie piecze się na szaro-brązowy placek o lekko kwaskowatym smaku.

W Stoke-on-Trent, znanym jako Potteries, danie to było niegdyś typowym śniadaniem robotników fabryk ceramiki, którzy potrzebowali czegoś sycącego przed zmianą przy piecach. Pozostaje specjalnością Staffordshire i niemal nie wychodzi poza Potteries. Najczęstszym sposobem zamawiania nie jest zwykły dodatek, lecz pikantna rolka: gorący placek zawija się wokół plastrów sera i bekonu, po czym umieszcza pod grillem, aż ser roztopi się w lepką kałużę wewnątrz zawinięcia.

Historia śniadania z Potteries

Oatcake należy do przemysłowego Stoke-on-Trent, gdzie przez cały XIX wiek stanowił śniadanie robotników fabryk ceramiki: tanie, szybkie do przyrządzenia na płycie, na tyle sycące, by starczyło na zmianę przy piecu, i na tyle poręczne, by jeść je w drodze do pracy.

Nie zapisano żadnej daty powstania. Udokumentowany jest natomiast handel, który wyrósł wokół niego: sklepiki z oatcake prowadzone we frontowych pokojach domów szeregowych, sprzedające przez okno kolejce idącej do pracy. Metoda się nie zmieniła — ciasto, które czeka na drożdże, a nie na proszek do pieczenia.

Co się w to wkłada

Ciasto jest proste, a charakterystyczną teksturę i smak zawdzięcza jakości swoich nielicznych składników. W przeciwieństwie do współczesnych szybkich wypieków, ta wersja wymaga cierpliwości, by drożdże zdążyły zadziałać.

• Mąka owsiana, zwykle średnio lub grubo mielona, która nadaje plackowi ziemisty smak i miękką strukturę.
• Mąka pszenna zwykła, dodawana w niewielkich ilościach, by pomóc związać ciasto i nadać mu strukturę bez obciążania go.
• Mleko i woda, mieszane, by uzyskać płynną konsystencję, która łatwo się wylewa, lecz trzyma się w całości na płycie.
• Drożdże, które pozwalają ciastu sfermentować, tworząc lekką kwaskowatość i przewiewną teksturę niezbędną dla tego dania.
• Sól, dodawana, by zrównoważyć smak owsa.

Gotowy placek jest miękki, lekko gumowaty i ciepły. To nie jest chrupiące pieczywo; łatwo się zagina i dobrze wchłania smaki, dlatego stanowi doskonałe naczynie na ser i bekon.

Jak się to je

Jada się je na gorąco, w ciągu kilku minut od zdjęcia z płyty, w sklepiku w Stoke-on-Trent lub w jednym z innych miast Potteries.

Standardowe zamówienie to dwie lub trzy sztuki, wypełnione serem i bekonem i umieszczone pod grillem, aż ser zacznie ciec. Trzyma się je w jednej ręce, a do tego pije herbatę.

Zwykłe placki sprzedawane są po pół tuzina na wynos; przy ladzie zaś podaje się wersję wypełnioną i zapieczoną pod grillem.

Ciekawostki

• Niedaleko się rozprzestrzenił. Poza paczkami w supermarketach w okolicy, oatcake pozostał w Potteries; sklepy poza North Staffordshire są na tyle rzadkie, że bywają przedmiotem komentarzy.
• Ciasto potrzebuje czasu. Drożdże potrzebują kilku godzin na fermentację przed pieczeniem, co oznacza, że tych placków nie da się przygotować w pośpiechu jak współczesnych placków z proszkiem do pieczenia.
• To nie herbatnik. Mimo nazwy "oatcake", jest to miękki placek, a nie twardy, suchy szkocki oatcake, często podawany z herbatą w innych częściach Wielkiej Brytanii.
• Sprzedawane po pół tuzina. Sklepy sprzedają je na surowo w paczkach po sześć lub dwanaście sztuk, by ludzie mogli je nadziewać w domu, a także wypełnione przy ladzie.
• Metoda na płycie. Pieczone są na płaskiej, gorącej płycie, co nadaje im charakterystyczny szaro-brązowy kolor, a nie złocistą skórkę.

Gdzie spróbować

Sklepik z oatcake w Stoke-on-Trent lub w jednym z sześciu miast Potteries. Sprzedaż przez okno domu szeregowego była niegdyś powszechna; dziś przetrwała jako wyjątek. Większość to małe, niezależne sklepiki, a handel pozostał tam, gdzie się zaczął.