Rosquillas de San Isidro

Czym są

Rosquillas de San Isidro to małe, zwarte wypiekane obwarzanki, które należą ściśle do Madrytu i jego dorocznego święta San Isidro, obchodzonego 15 maja. Nie są to miękkie pączki. Ich tekstura jest zwarta i chrupiąca, a nie ciastkowata, co doskonale sprawdza się przy jedzeniu garściami podczas spaceru po terenach festynu.

Tożsamość tych wypieków opiera się na prostym żarcie między dwiema odmianami, znanymi lokalnie jako tontas i listas. Tontas, czyli "głupiutkie", to proste obwarzanki o zapachu anyżu, bez żadnych dodatków. Listas, czyli "sprytne", są ozdobione twardą, błyszczącą żółtą polewą z cukru i cytryny, a ich ciasto zwykle nie zawiera anyżu. To zestawienie stanowi sedno święta, gdzie kontrast między formą prostą a lukrowaną tworzy małą, jadalną opowieść, powtarzaną przez mieszkańców od pokoleń.

Festyn na łące

Wypieki są ściśle związane z Pradera de San Isidro, rozległą łąką na prawym brzegu rzeki Manzanares, na południowy zachód od centrum miasta. Co roku ta zielona przestrzeń zmienia się w centralny punkt festynu San Isidro, poświęconego patronowi Madrytu. Wzdłuż alejek ustawiają się tymczasowe stragany, sprzedające rosquillas obok innych festynowych przysmaków.

Tradycja głosi, że festyn San Isidro nie byłby kompletny bez rosquillas. Łąka od wieków gości romería świętego, a w XIX wieku obwarzanki sprzedawane tam przez legendarną Tía Javierę były znane w całym Madrycie.

Cztery rodzaje obwarzanków

Choć tontas i listas stanowią podstawową parę, Madryt uznaje jeszcze dwie odmiany pojawiające się na festynie. Nie są to nowe receptury, lecz raczej różne wykończenia podobnego obwarzanka.

Pierwszy to de Santa Clara, pokryty białą, suchą skorupką z bezy. Drugi to francesas, w których wierzch smaruje się jajkiem i posypuje posiekanymi migdałami oraz cukrem. Wszystkie cztery pieczone są z zwartego, bogatego w jajka ciasta, aż zachowają swój kształt. Żaden z nich nie jest miękki ani ciastkowaty. Są na tyle solidne, że można je nosić w kieszeni lub papierowej torbie podczas spaceru po zatłoczonych terenach festynu.

Wybór między prostą tontą a lukrowaną listą to ulubiony temat żartów wśród mieszkańców Madrytu w maju. Żart sugeruje, że prosty obwarzanek jest szczery i bezpretensjonalny, podczas gdy lukrowany próbuje błyszczeć sprytem. W rzeczywistości oba są nieodzowne dla całego doświadczenia. Niektóre piekarnie dodały nowsze warianty, jak obwarzanek w czekoladzie, stworzony po raz pierwszy na Święty Rok San Isidro w 2022 roku.

Jak są robione i jedzone

Ciasto na tontę, przygotowywane z jajek, mąki, cukru, odrobiny oliwy z oliwek i anyżu, zawdzięcza swój charakterystyczny aromat właśnie anyżowi. Masę formuje się w obwarzanki i piecze, aż stwardnieją. Tonta w dłoni wydaje się lekka, lecz zwarta, podczas gdy lista ma twardszą, cukrową skorupkę, która pęka przy ugryzieniu.

Te wypieki je się ręką, często na stojąco lub w trakcie spaceru po Pradera. Zazwyczaj nie podaje się ich na talerzu ze sztućcami. Zamiast tego sprzedawane są na wagę w torebce lub pudełku i zjadane w miarę potrzeby. Sucha beza Santa Clara i migdałowa posypka francesas dodają tekstury, lecz nie zmieniają zasadniczej natury obwarzanka.

Obwarzanki najlepiej smakują świeże, gdy ich chrupkość jest na szczycie.

Ciekawostki

• Nazwy to żart. Tontas znaczy "głupiutkie", a listas "sprytne". Prosty obwarzanek jest głupcem, a lukrowany spryciarzem, lecz oba cieszą się taką samą popularnością.
• Legendarna piekarka. Tradycja przypisuje stworzenie oryginalnych rosquillas Tía Javierze, postaci z madryckiego folkloru, która miała pochodzić z Fuenlabrady lub Villarejo de Salvanés, choć jej prawdziwa historia pozostaje niepewna.
• Cztery odrębne wykończenia. Poza prostą tontą i lukrowaną listą, na festynie pojawiają się także pokryta bezą de Santa Clara oraz posypana migdałami francesas.
• Zwarta tekstura. W przeciwieństwie do miękkich pączków, te obwarzanki są zwarte i chrupiące, łatwe do noszenia w torbie, a nie do jedzenia widelcem.
• Rzeka ma znaczenie. Wypieki są związane z Pradera de San Isidro nad brzegiem rzeki Manzanares, a nie tylko z miastem w ogóle.

Gdzie spróbować

Klasycznym miejscem na spróbowanie Rosquillas de San Isidro jest festyn na Pradera de San Isidro wokół 15 maja, gdzie stragany sprzedają świeże partie przez cały dzień. W tygodniach poprzedzających święto tradycyjne madryckie pastelerías również wypełniają swoje witryny wszystkimi czterema rodzajami. Poza majem znacznie trudniej je znaleźć, więc to właśnie czas festynu jest odpowiednią porą, by kupić torebkę i jeść, spacerując wśród tłumów.