Canelli.

Canelli leży wśród wzgórz porośniętych winnicami w południowym Piemoncie. Jego stare piwnice winne, wykute głęboko pod ulicami, są częścią wpisu UNESCO obejmującego krajobraz winnic Piemontu. Niektóre korytarze są na tyle szerokie, że mógłby nimi przejechać mały wózek; inne to wąskie tunele, gdzie od podłogi do sufitu leżą butelki dojrzewające w stałym, chłodnym powietrzu przez cały rok. Spokojna wizyta w Canelli oznacza przejście przez te piwnice, a potem powrót na powierzchnię, do światła dnia i wzgórz, na których rosną winogrona.

Samo miasto jest niewielkie i łatwo je zwiedzić pieszo. Ulice wznoszą się w stronę starszej, położonej na wzgórzu części miasta, mijając historyczne piwnice winne otwarte na zwiedzanie i degustacje, blisko centrum. Z Canelli prowadzi droga winna łącząca kilka miasteczek na wzgórzach — Nizza Monferrato, znane z wina Barbera, Agliano Terme z jego źródłami termalnymi, Moncalvo z jego spokojną wsią — i nie trzeba się między nimi spieszyć.

Warto zatrzymać się poza centrum, w jednym z agriturismi rozsianych po okolicznych wzgórzach. Większość to niewielkie, działające gospodarstwa z kilkoma pokojami, wspólnym stołem i widokiem na winnice lub gaje leszczynowe. Śniadanie to zwykle to, co gospodarstwo ma akurat w danym tygodniu. To pobyt na dwie lub trzy noce, a nie przejazd w ciągu jednego popołudnia, czyni drogę winną wartą tej nazwy: jest czas, by przejść od jednego gospodarstwa do drugiego, zasiąść do długiego obiadu i pozwolić, by pora roku wyznaczała rytm dnia.

Sposoby na spokojne dni w Canelli: zarezerwować prawdziwe zwiedzanie piwnicy połączone z degustacją przy stole, a nie pospieszny łyk przy sklepowym kontuarze; iść pieszo lub jechać rowerem drogami w stronę Nizza Monferrato, zatrzymując się w małych winiarniach bez ustalonych godzin otwarcia; jeśli w porze zbiorów jakieś agriturismo je organizuje, wziąć udział w porannym zbieraniu winogron; zbudować długi obiad wokół jednego dania, na przykład agnolotti del plin lub tajarin, i pozwolić mu przeciągnąć się na popołudnie; usiąść wieczorem na głównym placu z kieliszkiem Moscato d'Asti i patrzeć, jak miasto zwalnia.

Kuchnia tutaj podąża za kalendarzem winnym. Bagna cauda, ciepły sos z czosnku i sardeli podawany z surowymi warzywami, to danie chłodnej pory roku, myślane na wspólny stół. Agnolotti del plin, małe zawinięte pierożki z pieczonym mięsem, oraz tajarin, cienkie makarony jajeczne, pojawiają się na większości menu w tamtejszych gospodarstwach. Orzechy laskowe ze wzgórz trafiają do ciast, w tym do torta di nocciole.

Dobrze sprawdza się swobodny, trzydniowy rytm. Pierwszego dnia warto zadomowić się w agriturismo, a po południu pójść do Canelli i zarezerwować późną wizytę w piwnicy. Drugiego dnia zostawić plan otwarty: jechać rowerem lub pieszo w stronę sąsiedniej winnicy, zatrzymywać się tam, gdzie otwarta jest sala degustacyjna, i zjeść obiad tam, gdzie wygląda dobrze. Trzeciego dnia, jeśli czas pozwoli, odwiedzić Nizza Monferrato, a potem, przed dalszą drogą, usiąść na ostatnią, niespieszną degustację.

Wczesna jesień, w czasie zbiorów winogron, to moment, w którym Canelli jest sobą najbardziej: piwnice są najbardziej ożywione, wzgórza stają się złote, a w kuchniach gotuje się z tego, co właśnie zebrano z winorośli. Późna wiosna jest spokojniejsza i równie zielona, z młodymi listkami na winorośli i mniejszą liczbą osób w salach degustacyjnych.